Showing posts with label اینترنت. Show all posts
Showing posts with label اینترنت. Show all posts

Friday, October 25, 2013

طرح های گوگل برای اینترنت آزاد

گوگل هفته آینده کنفرانسی را با مشارکت شورای روابط خارجی و بنیاد جن نکست برگزار خواهد کرد که در آن برجسته ترین متخصصان هک و مقابله با هک، امنیت شبکه های اینترنتی و مدیران حضور دارند.


بنا بر گزارشی که در وبلاگ رسمی گوگل آمده است این کنفرانس با عنوان« کشمکش در جهان مرتبط » در نیویورک برگزار می شود.


هدف این کنفرانس شناختن ماهیت در حال تغییر کشمکش ها در جهان اینترنت و مقابله با همه راه هایی است که از طریق از کار انداختن وبسایت ها یا فیلتر کردن یا دزدیدن اطلاعات رسیدن به جریان آزاد اطلاعات را در جهان به خطر می اندازد.


پیش از این دولت امریکا گفته بود که برنامه هایی را دنبال می کند تا با تلاش های دولت ها یا گروه هایی مقابله کند که از طریق مخدوش کردن شبکه اینترنتی و توسعه سانسور با آزادی بیان مبارزه می کنند.


در این کنفرانس سه محصول عمده معرفی خواهد شدکه عبارتند از:


پروژه سپر: این نرم افزار به افراد کمک می کند تا از تکنولوژی های موحود در گوگل برای محافظت از وبسایت استفاده کنند. به ویژه این ابداع تازه مانع از موثر افتادن حملات برای کار انداختن وبسایت ها می شود.


گوگل از گروهی از گردانندگان فنی سایت های بزرگ خبری و فعالان حقوق بشر و اداره کنندگان سایت های انتخاباتی برای پیوستن به نخستین تجربه کنندگان این ابزار دعوت کرده است.


نقشه دیجیتال حملات اینترنتی: این پلتفرم نرم افزاری امکان نمایش زنده و دیجیتال اطلاعات موجود در باره همه حملاتی را فراهم می کند که در سطح جهان برای از کار انداختن یا فیلتر کردن وبسایت ها در جریان است.


این طرح با مشارکت گوگل آیدیا و شرکت شبکه اربور اجرا شده است.


این نقشه زمان واقعی و مسیر حملات را نشان می دهد. این نقشه همچنین اطلاعات لازم در باره اتفاقات و جریانات تاریخی و اخبار و اطلاعات روز مرتبط به این حملات را بازنمایی می کند.


یوپراکسی: این ابداع تازه یک بروزر یا جستجوگر است که راه های امن و قابل اطمینانی برای ارتباط دوستان در شبکه ارتباطی ایجاد می کند. همچنین از امکان فیلتر شدن ارتباط اینترنتی یا دزدیدن اطلاعات جلوگیری می کند.


این ابداع تازه را دانشگاه واشنگتن و شرکت نرم افزاری بر اساس اندیشه اولیه گوگل آیدیا توسعه داده اند.


گوگل ابراز امیدواری کرده است که این اقدامات بتواند امکان آزادی جریان اطلاعات را در شرایطی فراهم کند که حفظ امنیت آن هر روز اهمیت بیشتری می یابد.




طرح های گوگل برای اینترنت آزاد

Sunday, May 5, 2013

فیلترشکن‌ها و وی‌پی‌ان‌ها در ایران دچار «اختلال شدید» شده است

0375ff3684bd2456ec5c210d4b0f753c کاربران اینترنت می‌گویند که دسترسی به فیلترشکن‌ها و وی‌پی‌ان‌ها در ایران از روز شنبه، ۱۵ اردیبهشت‌، با اختلال شدید همراه بوده است. برخی این اختلال‌ها را به پروژه «اینترنت ملی» و برخی به نزدیکی انتخابات ریاست جمهوری نسبت می‌دهند.


شماری از کاربران اینترنت در ایران به رادیو فردا گفته‌اند که فیلترشکن‌ها هر چند دقیقه یک بار دچار قطعی می‌شود و در عین حال افزوده‌اند که از طریق وی‌پی‌ان‌ها هم نمی‌توان به سایت‌های مختلف دسترسی پیدا کرد.


در شبکه‌های اجتماعی مختلف نیز برخی از کاربران به مسئله مسدود شدن دسترسی‌ به فیلتر‌شکن‌ها و وی‌پی‌ان‌ها در ایران پرداخته‌اند.


برخی از این کاربران این اختلال‌ها را با پروژه «اینترنت ملی» مرتبط می‌دانند.


یکی از کاربران در توییتر نوشته است: «شمارش معکوس واسه اینترنت ملی.»


کاربر دیگری به زبان طنز نوشته است: «اینترنت داره ملی میشه، برید نفری چار تا چوب بیارید می‌خوام نصیحتتون کنم.»


جمهوری اسلامی ایران پیشتر اعلام کرده بود که در حال راه اندازی «اینترنت ملی» است. خبرگزاری‌های خارجی این اقدام را به منزله جدا شدن ایران از شبکه جهانی اینترنت تعبیر کرده‌اند،اما مقام‌های ایران می‌گویند که شبکه اینترنتی ملی، دسترسی به شبکه جهانی اینترنت را محدود نخواهد کرد.


در این زمینه شورای عالی فضای مجازی که با حکم رهبر جمهوری اسلامی برای کنترل اینترنت تشکیل شده است، اعلام کرده که «هیچ‌گونه» تصمیمی برای ایجاد اینترنت ملی وجود ندارد و آن‌چه ایجاد می‌شود همان اینترنت است.


محمدحسن نامی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز اوایل اردیبهشت‌ماه سال جاری تاکید کرد که واژه «اینترنت ملی»، غلط است و مقصود اصلی «اطلاعات ملی» است و «هیچ محدودیتی در زمینه ارائه اینترنت در کشور ایجاد نخواهد شد».


در کنار کاربرانی که معتقدند محدودیت روز یکشنبه در راستای پیشبرد طرح اینترنت ملی صورت گرفته است، شماری نیز به نزدیک بودن انتخابات ریاست جمهوری اشاره کرده‌اند، اگرچه به گزارش خبرآنلاین، رییس سازمان فناوری اطلاعات روز ۱۴ اردیبهشت‌ماه تاکید کرده بود که نزدیک شدن زمان انتخابات «هیچ نقشی» در کاهش سرعت اینترنت ندارد.


یازدهمین انتخابات ریاست جمهوری در حالی قرار است ۲۴ خرداد ماه برگزار شود که در چند سال گذشته در آستانه انتخابات، شبکه اینترنت و در مواردی نیز خطوط موبایل دچار اختلال شدید شده است.


یکی از کاربران در توییتر آورده است: «فقط در ایران اتفاق می‌افتد: انتخابات می‌آید، اینترنت می‌رود.»


کاربر دیگری نیز نوشته است: «اینترنت پیشواز انتخابات رفته.»


کاربران اینترنتی در ایران برای گذر از سد فیلترینگ و دسترسی به محتوای فیلتر شده در اینترنت از وی‌پی‌ان و فیلترشکن استفاده می‌کنند.


 


منبع: رادیو فردا



فیلترشکن‌ها و وی‌پی‌ان‌ها در ایران دچار «اختلال شدید» شده است

Saturday, May 4, 2013

ارتباط اینترنت ایران با اینترنت جهانی مسدود خواهد شد

سخنگوی انجمن نظام صنفی رایانه‌ای از افتتاح اینترنت ملی خبر داده و گفته است به زودی ارتباط ایران با اینترنت جهانی مسدود خواهد شد.


پیام کرباسی، سخنگوی انجمن نظام صنفی رایانه‌ای در گفت‌وگویی با روزنامه «روزگار» گفته است که به‌زودی شبکه‌ی اینترنت ملی (اینترانت) در ایران راه‌اندازی می‌شود و با افتتاح اینترنت ملی، ارتباطات اینترنتی ایران با اینترنت جهانی قطع خواهد شد.


کرباسی گفته است که با راه‌اندازی اینترنت ملی، سرعت اینترنت کاربران تا دو مگابایت بر ثانیه افزایش خواهد یافت و تایید کرده است که دسترسی به برخی از وب‌سایت‌های جهانی مسدود خواهد شد.


یک عضو دیگر انجمن نظام صنفی رایانه‌ای که نامش فاش نشده است، در گفت‌وگو با همین روزنامه اعلام کرده که دلیل کندی و اخلال شبکه‌ی اینترنت در روزهای اخیر نیز تلاش‌ها و آزمایش‌ها برای راه‌اندازی اینترنت ملی است. این مقام مدعی شده است که اینترنت ملی تا دوهفته‌ی دیگر در کشور به‌راه خواهد افتد.


پیش از این رضا تقی‌پور، وزیر ارتباطات و فن‌آوری نیز از راه‌اندازی اینترنت ملی خبر داده بود و گفته بود که در چنین طرحی، تمام سایت‌های غیراخلاقی و ضداسلام مسدود خواهند شد.


عضو شورای مرکزی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای ایران بر «کمبود پهنای باند» به عنوان یکی از «معضلات اینترنت» ایران تاکید کرد. این در حالی‌ست که دولت ایران از روش‌هایی نظیر کاهش پهنای باند برای کنترل دسترسی کاربران به اینترنت استفاده می‌کند.


حسن هاشمی در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) اظهار کرد: «متاسفانه به دلیل کمبود پهنای باند در بحث توسعه تلویزیون اینترنتی در کشور با مشکل روبه‌رو شده‌ایم.»


با وجود این آن‌چه در هفته‌های گذشته بیش از همه در راس اخبار مرتبط به مسئله اینترنت در ایران بوده، نه موضوع «تلویزیون اینترنتی» که امکان ابتدایی اتصال به اینترنت بوده است. از یک سو کاربران ایرانی با افت شدید سرعت اینترنت مواجه‌اند و از سوی دیگر زمزمه‌های اجرایی‌شدن طرح موسوم به “اینترنت ملی” شنیده می‌شود. این دو در کنار یکدیگر ترکیب دلهره‌آوری را برای کاربران اینترنت در ایران و فعالان آزادی بیان در سراسر جهان فراهم آورده است.


جیلیان یورک، یکی از مدافعان آزادی بیان از بنیاد الکترونیک فرانتیر، در رابطه با تلاش‌های دولتی ایران در راستای “ملی کردن” اینترنت یا حداقل کنترل شدید آن، کوبا را الگوی ایران دانست؛ کشوری که ارتباط مردم خود را به طور کامل با شبکه جهانی وب (WWW) قطع کرده است.


موضع‌گیری وزیر ارتباطات


بحث‌های رسانه‌ای در مورد “اینترنت ملی” تا جایی ادامه یافت که مسئولان مربوط در ایران وادار به موضع‌گیری‌های مشخص درباره این امر شدند. یکی از آخرین موضع‌گیری‌ها مربوط است به سه روز پیش و آن‌چه وزیر ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات اعلام کرد.


06408745 400

علی مطهری فیلترینگ را ابزاری برای «مدیریت محتوای فضای مجازی» دانست



رضا تقی‌پور با اعلام این‌که «پس از راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات هر کس که نیاز داشت می‌تواند از اینترنت نیز استفاده کند» ظاهراَ نقطه پایانی گذاشت بر زمزمه‌ی مسدود شدن ارتباط جهانی کاربران ایرانی، پس از اجرای طرح موسوم به اینترنت ملی.


اما این تمام ماجرا نبود. تقی‌پور بر این ادعا نیز تاکید کرد که موتورهای جستجوی خارجی «ابزار جاسوسی بیگانگان» هستند: «این را می‌توان به راحتی از آمارهایی که منتشر می‌کنند، متوجه شد.»


این اظهارات در کنار تاکید مقامات ایرانی بر اجرای طرح «فیلترینگ یک‌پارچه» و «جدی‌تر شدن ساماندهی پایگاه‌های اینترنتی» به ادامه نگرانی‌ها درباره آینده اینترنت در ایران دامن زده است.


شبکه‌ای که «چاره‌ی» کار است


محمود خسروی، مدیر عامل شرکت ارتباطات زیرساخت، در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) اعلام کرد که « براساس ماده ۲۱ قانون جرایم رایانه‌ای، فیلترینگ یکپارچه برای تمامی شرکت‌های اینترنتی تعریف شده و شرکت‌های اینترنتی این اجازه را ندارند که به دلخواه برای سایتی محدودیت و یا عدم محدودیت اعمال کنند.»


پیش از این نیز قائم مقام وزیر ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات تاکید کرده بود که بحث فیلترینگ یکی از موضوعاتی است که باید در “شبکه ملی اینترنت” دیده شود و «باید از نظر فنی درباره این موضوع اشراف داشته باشیم». مهدی اخوان در گفت‌و‌گو با ایسنا گفته بود: «فکر می‌‌کنیم با اجرای پروژه شبکه ملی اینترنت دغدغه‌هایمان در حوزه فیلترینگ کاهش می‌‌یابد زیرا معتقدیم با اجرایی شدن این پروژه ترافیک بین‌المللی‌‌مان کاهش می‌‌یابد.»


“شبکه ملی اینترنت” از دید رئیس کمیته مخابرات مجلس شورای اسلامی ایران نیز می‌تواند جانشینی برای اعمال فیلترینگ گسترده در کشور باشد. علی مطهری  در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس گفت: «بر اساس قوانین کشور محتوای فضای مجازی باید مدیریت شود که “فیلترینگ” و “محدود کردن سرعت” بخشی از این ابزارها است.»


به گفته‌ی مطهری، «سیاست کشور گسترش اینترنت بی‌حساب و کتاب نیست». وی “شبکه ملی اطلاعات” را «چاره‌ای» دانسته که برای این مسائل اندیشده شده است.



ارتباط اینترنت ایران با اینترنت جهانی مسدود خواهد شد

Friday, April 26, 2013

شبکه ملی اطلاعات: "کلید قطع اینترنت" در دست دولت ایران


 


دولت ایران می‌گوید ایمنی در برابر حمله‌های سایبری، کاهش هزینه‌های ارزی و رونق کسب و کار اینترنتی جزو مزایای پروژه “شبکه ملی اطلاعات” معروف به “اینترنت ملی” است.


بررسی‌های بی‌بی‌سی نشان می‌دهد این شبکه به گونه‌ای طراحی شده که مستقل از شبکه جهانی اینترنت است و می‌تواند خدماتی مشابه اینترنت برای سایت‌های داخلی و شبکه‌های شرکت‌ها و سازمان‌ها فراهم کند.


همین عامل باعث شده ناظران هشدار بدهند که دولت ممکن است در مواقع حساس، مانند روزهای ناآرامی پس از انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۸۸، تصمیم بگیرد اینترنت را قطع کند؛ بدون آن‌که نگران صدمه خوردن کار بانک‌ها، ارگان‌های دولتی و شرکت‌های خصوصی باشد.


در این صورت، کاربران تنها به سایت‌هایی دسترسی خواهند داشت که به شبکه داخلی متصل باشند و دیگر ابزارهای عبور از فیلترینگ هم نمی‌توانند امکان دسترسی به محتوا و سرویس‌های بین‌المللی را فراهم کنند.


شبکه نامرئی




اینترانت چیست؟




اینترانت، شبکه‌ای است داخلی که دانشگاه‌ها، شرکت‌ها و سازمان‌ها ایجاد می‌کنند تا سرویس‌های مشخصی را در اختیار کاربرانشان بگذارند. برای نمونه خبرنامه داخلی یک سازمان یا سیستم انتخاب واحد یک دانشگاه می‌تواند به صورت یک سایت روی اینترانت آن سازمان و دانشگاه قرار گرفته باشد؛ سایتی که خارج از آن سازمان یا دانشگاه قابل دسترسی نیست.






شبکه ملی اطلاعات ایران به دلیل استفاده از آدرس‌های آی‌پی مختص شبکه‌های داخلی، عملاً نه بخشی از اینترنت، بلکه یک اینترانت است.


کالین اندرسون پژوهشگری آمریکایی است که پس از تحقیقاتش روی این شبکه، نقشه‌ای از آن تهیه کرده است. او نتایج پژوهش‌هایش را در گزارشی با عنوان “اینترنت پنهان ایران” منتشر کرده است.


آقای اندرسون می‌گوید طراحی اینترنت ملی ایران “خلاف استانداردها و روش‌های معمول” است و همین باعث می‌شود که دستگاه‌هایی که به این شبکه متصلند، از خارج از کشور قابل دسترسی نباشند. چیزی که این شبکه را از خارج کشور غیر قابل دسترسی و نامرئی می‌کند.






“این‌که جدا کردن شبکه خانگی و مردم عادی از اینترنت، امنیت ملی ایران را بالا می‌برد، وعده‌ای توخالی است”




کالین اندرسون








اینترانت، شبکه‌ای است داخلی که دانشگاه‌ها، شرکت‌ها و سازمان‌ها ایجاد می‌کنند تا سرویس‌های مشخصی را در اختیار کاربرانشان بگذارند. برای نمونه خبرنامه داخلی یک سازمان یا سیستم انتخاب واحد یک دانشگاه می‌تواند به صورت یک سایت روی اینترانت آن سازمان و دانشگاه قرار گرفته باشد؛ سایتی که خارج از آن سازمان یا دانشگاه قابل دسترسی نیست.


به گفته آقای اندرسون “مثلاً سال ۲۰۱۰ دولت ایران سایت مرکز ملی آمار را روی این شبکه خصوصی قرار داد که باعث می‌شد فقط ایرانی‌ها بتوانند وارد آن شوند و کسانی که خارج از کشور بودند یا از فیلترشکن استفاده می‌کردند، به آن دسترسی نداشتند.”


وعده ‘توخالی’ امنیت




130415120442 bushehr nuclear 304x171 afp


گفته می‌شود بعضی ویروس‌هایی که شبکه‌های ایران را آلوده کردند، نه از طریق اینترنت، که با حافظه‌های فلش و لپ‌تاپ‌ها وارد سیستم‌ها شدند




ایران در سال‌های اخیر هدف حمله‌های سایبری متعددی مانند ویروس‌های استاکس‌نت، دوکو و فلیم قرار گرفته که برای جاسوسی و خرابکاری در تأسیسات هسته‌ای و زیربنایی ایران طراحی شده‌اند.


همین است که دولت می‌گوید با ایجاد شبکه‌ای مستقل از اینترنت، امنیت ملی کشور بالا می‌رود.


اما کالین اندرسون می‌گوید: “این‌که جدا کردن شبکه خانگی و مردم عادی از اینترنت، امنیت ملی ایران را بالا می‌برد، وعده‌ای توخالی است.”


او با اشاره به این‌که توانسته برای تحقیقاتش با کامپیوترهای روی این شبکه ارتباط برقرار کند، می‌گوید همین نشان می‌دهد هر کس دیگری در خارج از ایران هم می‌تواند به این شبکه متصل شود و “فقط پنج دقیقه کار را اضافه می‌کند.”


به گفته این پژوهشگر آمریکایی، تأسیسات زیربنایی از جمله نیروگاه‌های ایران به شبکه‌ای کاملاً مستقل و نامرتبط با اینترنت ملی متصل هستند.


عزیز آشفته، یکی از بنیان‌گذاران سایت بالاترین هم به این نکته اشاره می‌کند که بعضی ویروس‌هایی که شبکه‌های ایران را آلوده کردند، نه از طریق اینترنت، که با حافظه‌های فلش و لپ‌تاپ‌ها وارد سیستم‌ها شدند.


نمونه ‘درخشان’ کره شمالی




121210154343 nkorea4


شاید تنها کشوری که شبکه اینترانت داخلی سراسری داشته باشد کره شمالی است




شاید تنها مشابه اینترانت کشوری ایران را بتوان در کره شمالی پیدا کرد؛ در همان کشوری که سرتیپ محمدحسن نامی، وزیر جدید ارتباطات ایران در آن دکترا گرفته است.


شبکه‌ای به نام “کوانگ‌میونگ” یا “درخشان” که حدود ۱۰ سال پیش راه افتاده و به کاربرانش در نهادهای دولتی، دانشگاه‌ها و بعضاً خانه خودشان، امکان دسترسی به تعدادی سایت، سرویس‌های ایمیل و موتور جستجوی شبکه را می‌دهد.


ولی تحلیلگری که به کشورها درباره زیرساخت‌های شبکه اینترنت مشاوره می‌دهد، معتقد است ایران و کره شمالی قابل مقایسه نیستند و نمی‌توان یک شبکه داخلی را برای ایرانیان جایگزین اینترنت کرد.


جان راکوفسکی از مؤسسه تحقیقاتی فارستر می‌گوید: “مردم کره هیچ وقت طعم دسترسی به اینترنت رو نچشیده بودند.”


آقای راکوفسکی با اشاره به سابقه مردم ایران در کار با وبلاگ‌ها و شبکه‌های اجتماعی نظیر توئیتر، می‌گوید: “قطع دسترسی به اینترنت برای ایرانی‌ها مثل قطع آب و غذاست.”


‘کلید قطع اینترنت’


بحث “اینترنت ملی” در ایران از اواسط دهه ۸۰ خورشیدی، پس از روی کار آمدن محمود احمدی‌نژاد آغاز شد. سال ۱۳۸۷ وزارت ارتباطات طرحی را درباره این پروژه به نام “شبکه ملی اینترنت” تهیه کرد و کار روی این شبکه آغاز شد.


هر چند دولت بعداً تصمیم گرفت نام طرح را از اینترنت ملی به شبکه ملی اطلاعات تغییر بدهد، اما بسیاری آن را به نام قدیمش می‌شناسند.




121231125707 green movement 464x261 getty


ناآرامی‌های پس از دهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری قابلیت‌‌های اینترنت را نشان داد




 


عزیز آشفته، یکی از بنیان‌گذاران سایت بالاترین می‌گوید ایجاد شبکه ملی اطلاعات به ترتیبی که مستقل از شبکه جهانی باشد، بعد از انتخابات سال ۸۸ مطرح شد.


او می‌گوید مقام‌های ایران: “بعد از انتخابات به این نتیجه رسیدند که جداسازی ترافیک داخلی از ترافیک خارجی، ‘کلید قطع اینترنت’ را در اختیار حکومت می‌گذارد.”


‘زمینه‌سازان آشوب’


ناآرامی‌های پس از دهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری، برای نخستین بار قابلیت‌‌های اینترنت و فضای مجازی برای تأثیرگذاری در ایران را به نمایش گذاشت.


از یک سو معترضان به نتیجه انتخابات، از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی به عنوان یکی از ابزارهای اصلی‌شان برای کسب خبر و نیز سازماندهی استفاده کردند.


از سوی دیگر در حالی که محدودیت‌های شدید دولتی، امکان اطلاع‌رسانی را از رسانه‌های مستقل داخلی و خبرنگاران خارجی گرفته بود، شهروند-خبرنگاران از اینترنت برای خبررسانی و انتشار تصاویر تجمع‌ها و برخوردهای خشن نیروهای امنیتی با معترضان استفاده کردند.






“بعد از انتخابات به این نتیجه رسیدند که جداسازی ترافیک داخلی از ترافیک خارجی، ‘کلید قطع اینترنت’ را در اختیار حکومت می‌گذارد”




عزیز آشفته، از موسسان سایت بالاترین








همین بود که دادستانی در کیفرخواست متهمان این حوادث، سایت‌هایی مانند توئیتر و فیس‌بوک را به زمینه‌سازی برای ناآرامی‌ها متهم کرد.


محمود عنایت، پژوهشگر اینترنت معتقد است جمهوری اسلامی با آزادی سازمان‌دهی و تجمع میانه خوبی ندارد و شبکه‌های اجتماعی آنلاین “بهترین و مؤثرترین” راه برای سازمان‌دهی هستند.


او با اشاره به فیلتر بودن اکثر سایت‌های معروف وب ۲.۰ مانند فیسبوک، توئیتر و یوتیوب، می‌گوید به خاطر همین قابلیت سازمان‌دهی، دولت ایران “همه این سایت‌هایی را که نمی‌تواند کنترل کند، فیلتر می‌کند.”


بازی موش و گربه




120930070444 filtering 304x171 non nocredit


سیستم فیلترینگ دولت ایران مدام پیشرفت می‌کند




بیش از یک دهه از شروع فیلترینگ سایت‌ها و کلیدواژه‌ها در ایران می‌گذرد و چند سالی است که سیستمی یک‌پارچه برای جلوگیری از دسترسی کاربران به آن‌چه حاکمیت آن را “محتوای مجرمانه” می‌داند، ایجاد شده است. سیستمی پیشرفته که روز به روز در بی‌اثر کردن ابزارهای عبور از فیلترینگ قدرتمندتر می‌شود.


اما در همین مدت کاربران ایرانی هم روش‌های پیچیده‌تر و پیشرفته‌تری را برای عبور از فیلترینگ به کار گرفته‌اند که عملاً جلوی تأثیرگذاری کامل سامانه فیلترینگ را گرفته است.


محمود عنایت فیلتر شدن سایت بی‌بی‌سی فارسی را “نقطه عطفی” در موضوع فیلترینگ در ایران می‌داند.


به نظر این پژوهشگر اینترنت، فیلترینگ در ابتدا به سایت‌های “غیر اخلاقی” و گروه‌های اپوزیسیون محدود بود، اما بعداً به “ابزاری سیاسی برای حکومت” تبدیل شد؛ ابزاری برای کنترل که به جز مخالفان خارجی، در مقابل منتقدان داخلی از جمله محمد خاتمی رئیس‌جمهوری پیشین، هواداران محمود احمدی‌نژاد و نیز رسانه‌های مستقل هم از آن استفاده می‌شود.


نسل ‘خوره تکنولوژی’


جان راکوفسکی معتقد است که جوانی جمعیت ایران باعث می‌شود فیلترینگ هیچ‌گاه مؤثر نباشد.


“نیمی از جمعیت ایران زیر ۳۵ سال سن دارند. ما به این‌ها ‘نسل هزاره’ می‌گوییم. نسلی که با فناوری بزرگ شده و دورانی را که کامپیوتری وجود نداشت، به خاطر ندارد.”


به نظر این تحلیلگر، “این نسل ‘خوره تکنولوژی’ همیشه راهی برای دسترسی به آن‌چه می‌خواهند، پیدا می‌کنند و این برای ایران مایه نگرانی است.”


کپی چینی


چین هم مانند ایران سیستم فیلترینگ مرکزی پرقدرتی به نام “دیوار آتش بزرگ چین” دارد.


اما در کنار فیلترینگ، برای اکثر سایت‌های محبوب غربی از جمله یاهو، جستجوگر گوگل، شبکه اجتماعی فیس‌بوک و سرویس میکروبلاگینگ توئیتر، نسخه‌ای چینی وجود دارد که بسیار هم در این کشور محبوب است.


محمود عنایت می‌گوید: “برای همه این سایت‌ها، نسخه ایرانی هم وجود دارد؛ ولی کارشان نگرفته است.”


او از نبود راه مطمئن کسب درآمد و نیز نداشتن تجربه راه‌اندازی سایت‌هایی با کاربران میلیونی، به عنوان دلایل بی‌اقبالی به نمونه‌های ایرانی اشاره می‌کند.


پیکان به جای مرسدس‌بنز




130426151051 hakimjavadi 304x171 isna


حکیم‌جوادی، معاون وزیر ارتباطات با تشبیه جی‌میل به مرسدس بنز به کاربران ایرانی پیشنهاد کرده بود از پیکان استفاده کنند




دولت ایران تلاش‌های زیادی کرده که کاربران را به استفاده از سرویس‌های ایمیل داخلی ترغیب کند؛ چرا که سرویس‌های خارجی را “یکی از ابزارهای خروج اطلاعات از کشور” می‌داند.


محمود عنایت معتقد است دلیل این تلاش ویژه این است که ایمیل، شریان حیاتی اینترنت است و تنها سرویسی است که دولت نمی‌تواند محتوای آن را فیلتر کند.


به نظر این پژوهشگر اینترنت، تنها راه رونق دادن به سرویس‌های ایمیل داخلی “بستن سایت‌های جی‌میل، یاهو میل و … است.”


برای تشویق کاربران به استفاده از سرویس‌دهنده‌های داخلی، وزارت ارتباطات اردیبهشت سال ۹۱ از بانک مرکزی خواست بانک‌ها را موظف کند از مشتریانشان فقط آدرس‌های ایمیل سرویس‌دهندگان داخلی را قبول کنند.


در کنار این، مهرماه سال ۹۱ جی‌میل، سرویس ایمیل محبوب شرکت گوگل برای چند روزی فیلتر شد.






“کنترل سرعت برای کنترل تجربه است. زیرا دولت نمی‌خواهد تجربه مردم از اینترنت، تجربه‌ای غنی و متفاوت باشد”




محمود عنایت، پژوهشگر اینترنت








اگرچه دلیل این اتفاق، پاسخ به انتشار ویدئویی اهانت‌آمیز روی یوتیوب، سایت اشتراک ویدئوی متعلق به شرکت گوگل اعلام شده بود، اما یکی از معاونان وزیر ارتباطات جی‌میل را از نظر کیفیت به خودروهای مرسدس‌بنز تشبیه کرد و گفت: “مگر قرار است همه مرسدس‌بنز سوار شوند؟”


کالین اندرسون، نویسنده “اینترنت پنهان ایران” معتقد است هدف از فیلترینگ جی‌میل، فرستادن پیامی به کاربران ایرانی بوده است.


به گفته او دولت می‌خواسته بگوید: “الان سرویس‌های ایمیل داخلی هستند که قرار است با جی‌میل رقابت کنند. اگه شما بخواهید همچنان از جی‌میل استفاده کنید که دولت به [اطلاعات] آن دسترسی ندارد و نمی‌تواند آن را کنترل کند، ممکن است بعضی وقت‌ها نتوانید از حساب ایمیلتان استفاده کنید.”


کوزه‌گر و کوزه شکسته سرعت


کاربران ایرانی گاه و بیگاه از کند بودن سرعت اینترنت گلایه می‌کنند و معمولاً جوابی بهتر از “برخورد لنگر کشتی به کابل” نمی‌شنوند.


یکی از جدیدترین شاکیان، محمد سلیمانی، وزیر پیشین ارتباطات است که همین چند روز پیش به خبرنگاران گفت نتوانسته وارد حساب جی‌میلش بشود و از مسئولان فعلی وزارت ارتباطات خواست از زیر بار مسئولیت در نروند.






“نیمی از جمعیت ایران زیر ۳۵ سال سن دارند. ما به این‌ها ‘نسل هزاره’ می‌گوییم. نسلی که با فناوری بزرگ شده و دورانی را که کامپیوتری وجود نداشت، به خاطر ندارد”




جان راکوفسکی








آقای سلیمانی که حالا نماینده مجلس است، سال ۱۳۸۵ دستور داد ارائه اینترنت با سرعتی بیشتر از ۱۲۸ کیلوبیت بر ثانیه به کاربران عادی ممنوع شود، چرا که به گفته او “نیازی بیشتر از این ندارند.”


پس از هفت سال، هنوز آن مصوبه پابرجاست و سرعت برای دسترسی به اینترنت روی موبایل هم به همین رقم محدود است.


محمود عنایت می‌گوید این محدودیت سرعت باعث شده تجربه کاربران ایرانی از اینترنت با کاربران در کشورهای دیگر متفاوت باشد؛ چرا که سرعت پایین باعث می‌شود استفاده اکثر ایرانیان به “عکس و متن” محدود باشد و تماشای همزمان ویدئو روی اینترنت را غیرممکن می‌کند.


او می‌گوید: “کنترل سرعت برای کنترل تجربه است. زیرا دولت نمی‌خواهد تجربه مردم از اینترنت، تجربه‌ای غنی و متفاوت باشد.”


‘آپارتاید دیجیتال’




130426164445 adsl 304x171 getty


مقام‌های ایرانی از مهر ماه هشتاد و پنج محدودیت‌هایی بر سرعت اینترنت کاربران خانگی اعمال کرده‌اند




اما محدودیت‌های سرعت اینترنت در مورد شبکه ملی اطلاعات اعمال نخواهد شد و سرعت دسترسی کاربران به این شبکه “تا هشت مگابیت بر ثانیه” یعنی ۶۴ برابر سقف سرعت اینترنت خواهد بود.


سازمان گزارشگران بدون مرز این تفاوت سرعت را نوعی “آپارتاید دیجیتال” می‌داند.


رضا معینی مسئول بخش ایران این سازمان می‌پرسد: “کاربران قرار است از این سرعت بالا چه استفاده‌ای بکنند؟ آیا قرار است با آن فقط سایت آیت‌الله خامنه‌ای و مسجد جمکران را ببینند!؟”


در کنار این، به گفته نویسنده “اینترنت پنهان ایران” دولت عمداً سرعت دسترسی به سایت‌های خارجی را هم پایین آورده و در دریافت و ارسال اطلاعات تأخیر ایجاد می‌کند.


کالین اندرسون می‌گوید ایران از اینترنت ملی به عنوان راهی برای تشویق کاربران به استفاده از سرویس‌های داخلی استفاده می‌کند.


“اتفاقی که می‌افتد این است که شما می‌توانید از سایت یوتیوب استفاده کنید که حتی با استفاده از فیلترشکن هم عمداً کند شده است. می‌توانید هم از [مشابه داخلی آن] استفاده کنید که سریع است و پر از ویدئوهای ناقض حق مؤلف.”


او می‌گوید به این شیوه، دولت کاربران را تشویق می‌کند که از سرویس‌های داخلی استفاده کنند که کنترل محتوایشان در دست دولت است.


کاهش ارزبری


بخش مهمی از پروژه اینترنت ملی، انتقال سایت‌های ایرانی از روی سرورهای خارج از کشور به داخل است.


اما بسیاری از تجهیزات مورد نیاز برای ساخت مراکز داده (دیتاسنتر) و نیز توسعه ظرفیت شبکه نظیر سوئیچ‌ها و روترها، ساخت شرکت‌های خارجی است.


در طرحی که دولت در سال ۸۷ تهیه کرده بود، از شرکت‌هایی آمریکایی نظیر سیسکو، جونیپر و تل‌لبز به عنوان تأمین‌کنندگان احتمالی قطعات نام برده شده بود. شرکت‌هایی که محصولاتشان مشمول تحریم است.


استیو استکلو خبرنگار اقتصادی ارشد خبرگزاری رویترز که روی تلاش‌های ایران برای دور زدن تحریم‌ها تحقیق می‌کند، می‌گوید ایران علاوه بر واسطه‌هایی در امارات متحده عربی، از چند شرکت بزرگ چینی هم برای واردات تجهیزات آمریکایی مورد نیازش استفاده کرده است.


شرکت ZTE که دومین شرکت چینی بزرگ سازنده تجهیزات مخابراتی است، چند روز پیش اعلام کرد فروش تجهیزات به ایران را متوقف کرده است.


آقای استکلو می‌گوید این شرکت قبلاً “محصولات بعضی از بزرگ‌ترین شرکت‌های آمریکایی مثل سیسکو، آی‌بی‌ام، اچ‌پی، مایکروسافت و … را برای ایران تأمین کرده است.”






“به سمتی می‌رویم که مثل کوبا و کره شمالی، ایمیل هم بازار سیاه داشته باشد”




رضا معینی، گزارشگران بدون مرز








او می‌گوید با خروج شرکت‌های اروپایی مانند نوکیا زیمنس و اریکسون از بازار ایران، شرکت‌های چینی از جمله هواوی و زد.تی.ای. جایشان را پر کرده‌اند و قراردادهایی با ایران بسته‌اند که ارزششان روی هم “به صدها میلیون دلار می‌رسد.”


اما تجارت با ایران برای زد.تی.ای. دردسرساز شده و وزارت بازرگانی و دادستانی آمریکا مشغول تحقیق درباره اتهام کمک این شرکت به نقض تحریم‌های آمریکا و تلاش برای از بین بردن مدارک آن هستند.


اگر شرکت‌های چینی هم تصمیم به کاهش یا قطع رابطه تجاری‌شان با ایران بگیرند، کار ایران برای توسعه ظرفیت شبکه اینترنت و نیز تکمیل پروژه اینترنت ملی سخت‌تر می‌شود.


قطع کردن یا قطع نکردن، مسأله این است


مقام‌های ایران بارها گفته‌اند که هدف از اجرای پروژه اینترنت ملی، قطع اینترنت نیست.




130426165742 iran internet 464x261 bbc nocredit


با قطع اینترنت هم سایت‌های داخلی از طریق ‘شبکه ملی اطلاعات’ همچنان در دسترس خواهند بود




اما محمود عنایت معتقد است اینترنت ملی این امکان را به دولت می‌دهد که “اگر فضا به سمت آشوب و ریسک سیاسی برود، خیلی راحت ‘کلید اینترنت جهانی’ را خاموش کند و به مردم بگوید می‌توانید از همین سایت‌های داخلی استفاده کنید.”


عزیز آشفته هم می‌گوید این پروژه “شبکه قوی‌تری برای کنترل افراد در اختیار حکومت می‌گذارد.”


اما رضا معینی بدبین‌تر است و می‌گوید: “به سمتی می‌رویم که مثل کوبا و کره شمالی، ایمیل هم بازار سیاه داشته باشد.”



شبکه ملی اطلاعات: "کلید قطع اینترنت" در دست دولت ایران